سلطان محمد ميرزا قاجار
363
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
باشد . « 9 » در ميان كرياس « 10 » اين مسجد ، دم در سنگ آب بزرگى است . سنگ خوبى دارد . بسيار خوب حجّارى كردهاند . مشهور است كه اين سنگ آب ، يك دانه ريگ بزرگى بوده است كه اين سنگ آب را از او تراشيدهاند . سنگى نيست كه از كوره درآورده باشند . اگر چنين باشد چيز غريبى است . بناهاى شمال ميدان سمت شمال ميدان روى به جنوب ، سردر بسيار عاليى است كه سابق ساعت بزرگى [ 242 ب ] در وسط اين سردر نصب بوده است . اين در داخل ضرابخانه مىشود . دو طرف سردر نقارهخانه است . « 11 » حوض آب بزرگى روبهروى در است . اين محل را در قيصريه نامند . بناى عالى خوبى است . همهء اين ابنيه و عمارات خرابى زياد دارد . سردر ديگر كه موسوم است به سردر عمارت خورشيد از اين ميدان به عمارات شاهى مىرود . عليمراد خان زند ساخته است . سردر مختصرى است . تالار طويله تالار طويله عمارتى است كه در طويلهء خاصه شاه عباس واقع بوده است . در اين طويله مشهور است كه هزار آخور از سنگ يكپارچه بوده است . عليمراد خان زند اين تالار و عمارت را از طويله موضوع كرده ، ديوار كشيده ، حوض و درياچه [ و ] باغچهها ساخته است . حال ديوانخانهء [ 243 آ ] عمارات شاهى است . تالار بزرگى است ، آيينه و نقاشى . طرفين آن تالار بعضى بيوتات دارد . در شاهنشين اين
--> ( 9 ) . نويسنده اشتباه كرده است ، زيرا مير عماد اين كتيبه را ننوشته است . اسامى كاتبان كتيبههاى مسجد شاه اصفهان عبارتند از : على رضا عباسى ( كه كتيبهء سردر مسجد را نوشته است ) ، محمد رضا امامى ، عبد الباقى تبريزى و محمد صالح . ( 10 ) . كرياس Keryas - طهارتخانه كه بر بالاى اطاق و سراى سازند . محوطهء درون سراى . ( فرهنگ معين ، ج 3 ) . ( 11 ) . در سمت شمال ، در نقطهاى كه بهطرف بازار مىرود ، عمارت نقارهخانه قرار دارد . ( سفرنامهء جكسن ، ص 312 ) .